De journalist als toomler

De journalist als toomler

Tweetdeck

In de stroom van geruchten over de onrust in de Arabische wereld gedeien sommige journalisten. Ze werpen zich middenin de online menigte, zijn druk doende tweets al crowdsourcend te verifiëren en faciliteren het uitwisselen van ideeën. Een nieuwe rol voor journalisten lijkt te ontstaan: die van toomler of gespreksverkeersleider.

De gebeurtenissen in Noord-Afrika en het Midden-Oosten hernieuwden de focus op Twitter en andere sociale media. Vaak kwam de enige berichtgeving uit die landen van de twitteraccounts van burgers of journalisten ter plekke. Hoe moet je als journalist omgaan met die tweets? Hoe schat je de betrouwbaarheid in? Dat is lastig. Uiteindelijk is het een afweging die de journalist zelf moet maken op basis van zijn gevoel en expertise.

Media Helping Media heeft een lijst gemaakt om de betrouwbaarheid van tweets te checken. Vooral het laatste punt is belangrijk: ga een gesprek aan met de twitteraar en bouw een relatie op. Dit punt legt de nadruk op de conversatie die online ontstaat.

Journalistiek als proces
Het baanbrekende werk van Andy Carvin ligt in het verlengde hiervan. De NPR-journalist liveblogt via zijn twitteraccount over de Arabische onlusten. Hij vraagt aan twitteraars of ze de locatie op een video herkennen, retweet berichten van mensen en vraagt of anderen hetzelfde hebben gezien, vraagt met welke munitie je een mens in tweeën kunt schieten. Kortom: hij is de spil die verschillende publieken met elkaar in contact brengt.

Carvins werkwijze is een voorbeeld van hoe het journalistieke proces is ontbloot. Het artikel is niet langer het perfecte eindproduct. Het journalistieke proces is het product, zoals Jaap Stronks eerder beargumenteerde. Dat zien we in Nederland ook met de opkomst van liveblogs. Nieuws is vloeibaar en niet statisch.

Verhalenverteller?
Carvin gaat echter nog een stap verder. De taak van journalisten is vaak omschreven als het vertellen van verhalen. Verhalen over de impact van beleid, misstanden binnen een bedrijf of de levensweg van Patrick Kluivert.

Maar die rol vervaagt in een wereld met vloeibaar nieuws. Verhalenvertellen impliceert namelijk eenrichtingsverkeer en een statisch product. Journalistiek wordt echter steeds meer een gesprek.

Verbinder van ideeën
Wat betekent dit voor de rol van de journalist? Heather Gold heeft het antwoord: de journalist wordt een toomler. Gold is een komiek uit San Fransisco. Al ruim tien jaar houdt zij praatjes over sociale media en het web voor allerlei groepen mensen. In het begin lepelde ze simpelweg haar eigen verhaal op. Maar gaandeweg merkte ze dat ze veel meer uit een avond haalde door het publiek erbij te betrekken en een conversatie op gang te brengen, vertelt ze in de podcast Tummelvision. Ze ging zichzelf zien als katalysator van gesprekken en bijëenbrenger van ideeën en mensen, niet als voordrager.

In 2008 zag ze samen met collega Deb Schultz hoe Kevin Marks het oneens was met Clay Shirky op een Supernova-conferentie. Shirky zei dat we niet weten waarom gemeenschappen en conversaties ontstaan en hoe ze tot bloei komen. Marks was het daar – net als Gold en Schultz – niet mee eens. Met een unieke combinatie van de juiste mensen en de juiste technologie kan actieve samenwerking worden gestimuleerd, beargumenteerde hij.

Tummeling
Marks, Schultz en Gold hadden vergelijkbare ervaringen hiermee in hun eigen beroepsvelden. Ze zochten een term die het katalyseren van sociaal engagement beschrijft. Het werd tummeling, afgeleid van het Jiddische woord tummler (of toomler in het Nederlands). Een tummler is een komiek of entertainer die anderen aanspoort om gezamenlijk actie te ondernemen.

Precies deze rol van verbinder van ideeën en mensen vervult Andy Carvin op Twitter deze dagen. Die van journalist niet als verhalenverteller, maar als toomler. Hij verbindt personen en vooral de observaties en ideeën van mensen, de ene keer lokaal, de andere keer wereldwijd.

Carvins experiment verdient navolging. De vaak onduidelijke situatie in de Arabische wereld leidt tot veel speculatie en onbevestigde berichten. In een netwerkmaatschappij is wellicht de beste manier om de constante geruchtenstroom te duiden en er waarde aan te onttrekken
om je middenin het gedruis te begeven. Als een soort van gespreksverkeersleider.

Dit artikel verscheen tevens op De Nieuwe Reporter.