Mubarak ‘dood’ in Nederland

Hosni Mubarak

Dinsdag 15 februari 2011: de dag dat de ex-president van Egypte Hosni Mubarak overleed. Althans, dat gerucht ging rond onder Nederlandse twitteraars. Over waarom het gerucht rondging en waarom ik er een nieuwsbericht over heb geschreven.

Een belletje van de redactie van De Stentor aan het begin van de avond. GPD-correspondent Harald Doornbos heeft getweet dat Mubarak zou zijn overleden.

Wat te doen? Doornbos geeft aan dat het om een betrouwbare bron gaat, maar het bericht is niet bevestigd.

In de twee uur die volgen wordt de mededeling talloze malen geretweet. Twitterend Nederland staat in rep en roer. Is Mubarak echt overleden? Wat opvalt is dat grotendeels Nederlandse tweets voorbij komen op de zoekterm #mubarak. Al-Arabiya, Reuters, ze houden zich stil. Sterker nog: ze beweren dat Mubarak diezelfde avond nog telefoontjes heeft aangenomen.

Geruchtenstroom
Na overleg op de redactie besluiten we om toch een bericht aan het gerucht te wijden. Dat heeft twee redenen:

1. Het gaat om onze eigen correspondent die zich heeft bewezen de afgelopen weken. Harald Doornbos heeft de kranten en websites van Wegener van uitstekende informatie voorzien rond de val van Mubarak. Waarom zouden we hem nu laten vallen?

2. Het is een gerucht van onze correspondent dat een geruchtenstroom op gang brengt. Het is aan ons om duiding te geven aan de twitteraars en lezers.

Duiden van roddels
Vooral dit tweede punt is betwistbaar. Moet je als journalistieke organisatie roddels verspreiden? Nee, natuurlijk niet. Maar het is een feit dat de geruchtenmolen op internet sneller draait dan in de offline wereld. Het ene moment is Justin Bieber dood, dan is hij springlevend.

Je kunt het afdoen als ‘slechts geroddel op Twitter’, maar sociale media maken in toenemende mate deel uit van ons leven. Waar een urban myth er jaren over doet om tot bloei te komen, ontstaat een mythe op internet in realtime. De wereld versnelt – ook de roddelwereld – en het is aan de journalistiek om duiding te verschaffen.

Steve Jobs
Hoe doe je dat? Niet zoals NRC Next op 17 februari deed. Foto’s van Steve Jobs zouden volgens ‘sensatiemedia’ als The Daily Mail en The National Enquirer aantonen dat hij nog slechts zes weken te leven heeft. Het bericht volgt te veel de teneur van die roddelbladen en plaatst niet genoeg kanttekeningen. Dan doet Techzine het een stuk beter.

Het bericht over Mubarak heeft als titel “Geruchten over dood Mubarak“. De tweet van Doornbos wordt gemeld, maar ook de tegenstrijdige berichten van Reuters en Al-Arabiya. Nergens claimt de tekst dat iets een voldongen feit is. Er wordt een slag om de arm gehouden.

Procesjournalistiek
Dit sluit aan bij de ideeën over process journalism van onder andere Jeff Jarvis en Paul Bradshaw. Nieuws op internet is vloeibaar. Het bericht hoeft niet in één keer perfect te zijn – perfectie is sowieso een utopie – omdat updaten altijd mogelijk is.

Het vergt een nieuwe manier van denken, schrijven en opereren. Het artikel is niet het eindproduct. Het complete journalistieke proces is wat je presenteert aan de lezer. De opkomst van het livebloggen is hiervan een voorbeeld. Zolang je duidelijk communiceert wat je weet én wat je niet weet heeft het geen gevolgen voor de accuratesse.

Foto: Jeff_Black, Flickr.

Geef een reactie